Każde dziecko rozwija się we własnym tempie, dlatego niewielkie różnice pomiędzy rówieśnikami nie zawsze oznaczają problem. W takiej sytuacji warto rozważyć konsultację specjalistyczną i sprawdzić, czy dziecko potrzebuje wczesnego wspomagania rozwoju.
WWR, czyli wczesne wspomaganie rozwoju, to forma pomocy dla dzieci od chwili wykrycia niepełnosprawności do rozpoczęcia nauki w szkole. Jej celem jest wspieranie rozwoju ruchowego, komunikacyjnego, poznawczego, emocjonalnego i społecznego. Im wcześniej zostaną zauważone trudności, tym szybciej można dobrać odpowiednie działania.
Opóźniony rozwój mowy
Jednym z częstszych powodów zgłoszenia dziecka na konsultację jest opóźniony rozwój mowy. Rodzic może zauważyć, że dziecko nie gaworzy, nie używa prostych słów, nie próbuje powtarzać dźwięków albo ma trudność z rozumieniem prostych poleceń.
Niepokojącym sygnałem może być również brak gestu wskazywania, niewielka potrzeba komunikowania się lub zastępowanie słów krzykiem i płaczem. Dziecko może prowadzić rodzica za rękę do przedmiotu, którego potrzebuje, ale nie próbować nawiązać kontaktu wzrokowego ani wskazać, czego chce.
Pojedynczy objaw nie musi oznaczać zaburzenia, jednak konsultacja z logopedą, psychologiem lub pedagogiem pozwala ocenić, czy rozwój komunikacji przebiega prawidłowo.
Trudności w kontakcie i wspólnej zabawie
Warto zwrócić uwagę, czy dziecko reaguje na swoje imię, nawiązuje kontakt wzrokowy i dzieli uwagę z drugą osobą.
Niektóre dzieci rzadko inicjują kontakt, wolą bawić się same albo przez długi czas wykonują te same czynności. Mogą ustawiać przedmioty w rzędach, obracać kółka, powtarzać fragmenty zabawy i silnie reagować na każdą próbę zmiany.
Trudność może być widoczna także w zabawie na niby. Dziecko nie udaje, że karmi lalkę, rozmawia przez zabawkowy telefon lub prowadzi samochód do garażu.
Nieprawidłowości w rozwoju ruchowym
Powodem do konsultacji może być także opóźnione osiąganie kolejnych etapów rozwoju ruchowego. Rodzic może zauważyć, że niemowlę niechętnie leży na brzuchu, nie obraca się, nie podejmuje prób siadania albo wyraźnie używa jednej strony ciała częściej niż drugiej.
Niepokój może budzić nadmierne prężenie się, wiotkość, duża sztywność mięśni, częste zaciskanie dłoni lub asymetryczne ułożenie głowy. U starszego dziecka sygnałem mogą być problemy z chodzeniem, częste upadki, trudność z utrzymaniem równowagi, chodzenie na palcach lub unikanie aktywności ruchowej.
Fizjoterapeuta dziecięcy może ocenić napięcie mięśniowe, postawę, koordynację i sposób wykonywania ruchów. Wczesne ćwiczenia pomagają zapobiegać utrwalaniu nieprawidłowych wzorców.
Silne reakcje na dźwięki, dotyk i zmiany
Niektóre dzieci bardzo intensywnie reagują na bodźce. Mogą zasłaniać uszy przy codziennych dźwiękach, unikać określonych ubrań, nie tolerować mycia włosów lub odmawiać jedzenia produktów o konkretnej konsystencji.
Inne dzieci stale poszukują mocnych wrażeń: biegają, skaczą, wpadają na przedmioty, gryzą zabawki lub trudno im pozostać w jednym miejscu. Takie zachowania mogą być związane z trudnościami w przetwarzaniu bodźców sensorycznych.
Warto również obserwować reakcje na zmiany. Bardzo silny płacz po zmianie trasy spaceru, kolejności czynności albo miejsca przedmiotu może wskazywać, że dziecko potrzebuje pomocy w rozwijaniu elastyczności i regulowaniu emocji.
Trudności z emocjami i samodzielnością
Małe dzieci dopiero uczą się radzić sobie z frustracją, dlatego napady złości są naturalnym elementem rozwoju. Powodem do konsultacji mogą być jednak reakcje bardzo częste, długotrwałe i nieproporcjonalne do sytuacji.
Dziecko może mieć trudność z uspokojeniem się nawet przy wsparciu rodzica, reagować agresją, uderzać głową albo wycofywać się z kontaktu. Niepokój mogą budzić również duże problemy ze snem, jedzeniem, ubieraniem i wykonywaniem podstawowych czynności.
W ramach WWR dziecko może rozwijać samodzielność, umiejętność komunikowania potrzeb i sposoby radzenia sobie z napięciem. Rodzice otrzymują wskazówki, jak reagować na trudne zachowania i wspierać dziecko bez nadmiernego wyręczania.
Czy trzeba czekać na jednoznaczną diagnozę?
Rodzice czasami odkładają konsultację, ponieważ obawiają się diagnozy lub słyszą, że dziecko „z tego wyrośnie”. Warto jednak pamiętać, że spotkanie ze specjalistą nie oznacza automatycznego rozpoznania zaburzenia.
Konsultacja pozwala ocenić rozwój, wskazać mocne strony dziecka i ustalić, czy potrzebna jest dalsza diagnostyka. W niektórych przypadkach wystarczą proste zalecenia do stosowania w domu. Jeżeli trudności są większe, szybkie rozpoczęcie wsparcia może ułatwić dziecku zdobywanie kolejnych umiejętności.
WWR Gliwice – Wczesne Wspomaganie Rozwoju w Poradni FOCUS
Jeżeli rozwój Twojego dziecka budzi wątpliwości, warto skonsultować obserwowane zachowania ze specjalistą. W Poradni FOCUS dzieci mogą zostać objęte wsparciem dostosowanym do ich wieku, możliwości i indywidualnych potrzeb.
W ramach wczesnego wspomagania rozwoju dziecko może korzystać z pomocy psychologa, pedagoga, logopedy, fizjoterapeuty lub innych specjalistów. Rodzice otrzymują również praktyczne zalecenia dotyczące zabawy, komunikacji, ruchu i codziennych sytuacji.
Nie trzeba czekać, aż trudności staną się bardziej widoczne. Wczesna konsultacja może uspokoić rodziców albo pozwolić szybko zaplanować odpowiednie działania. Skontaktuj się z Poradnią FOCUS i sprawdź, jaka forma wsparcia będzie najlepsza dla Twojego dziecka.
Artykuł sponsorowany